Goals

AlbaNur campaigns to improve access for Albanian journalists to the sources of information in Albanian Lands. It speaks out against the lack of co-operation and the abusive treatment that still occurs when it comes to Albanian journalists.

Portreti i Bekim Fehmiut ne gazeten Kosova Sot

Portreti i Bekim Fehmiu ne gazeten Kosova Sot

Bekim Fehmiu, Mit dhe realitet

Bekim Fehmiu, është një emër pa të cilin nuk mund të shkruhet historiografia e filmit shqiptar. Eshtë një emër i cili la gjurmët e tij edhe në histrorinë e filmit europian dhe atij amerikan. Çuditërisht, Bekim Fehmiu një aktor me permasa botërore, nuk i la përshtypje asnjë regjisorit shqiptar!

Bekim Fehmiu la gjurmë të pashlyeshme në Holivud , aty ky mijëra e qindramijëra aktorë botëror ëndrrojnë të luajnë, madje edhe një rol episodik. Bekim Fehmiu që me talentin e tij artistik, po e mahniste botën e filmit botëror, në mënyrë indirekte iu pamundësua të kontribuonte në vendin e tij.

Në mënyrë perfide dhe kurrë pa e refuzuar ia pamundësonin të ndihmonte në kulturën e vendit të tij. Me metoda të sofistikuara Bekimit ia pamundësian të kontrubuonte  aty ku babain e tij qytetarët tanë e kishin varrosur me flamurin kombëtar, me nderimet më të larta që i bëhën një patrioti duke e pasur parasysh rrethanat dhe shtërngesat policore serbe.

Gjurmet e Bekim Fehmiut do t’i gjejmë në Paris, në qytetit e dritave dhe të kultures europiane. Këto gjurmë do na shpien në shtëpitë më të njohura filmike italiane që emri i Bekimit po skalitej nga mjeshtrit më me renome të regjisë  për t’u mos shlyer kurrë. E Bekimi e shikonte varrin e babait  ku eshtrave të tij po i bënë roje flamuri me të cilin populli e kishte mbështjellur si amanet gjeneratave të ardhshme se për flamur çdo gjë sakrifikohet. E shikonte i heshtur, në qetësi, dhe sikur ndërmend i sillej amaneti i tij.  E Bekimi në heshtje po i gëzohej suksesit që po arrinte në botë. Në heshtje e përjetonte gëzimin dhe lumturinë. Në heshtje e digjte dëshira ta  ringjallte babain vetëm për një çast që më të ta ndante kënaqësinë. T’i rrëfene për suksesin në Holivud. Vetëm për një çast t’i tregonte babait ku kishte arritur biri i tij. T’i rrëfente për pengesat që kishte hasur, për intrigat që ia bënin, për rrugën e gjatë e të mundimshme që e kishte kapërcyer ,dhe pas të gjithave mënxyrave suksesin e kishte arritur. Ah, sikur vetëm një çast të ringjalles e ta shihte birin e tij që bota ia kishte lakmi! E Bekimi përsëri zhytej në thellësinë e mendimeve sikur ende kishte për të bërë, ende amaneti i babait i sillej në kokë. I zhytur në botën e vetë, nisej drejt Prishtinës. Dëshira e tij ishte që të arrinte sukses me një film të prodhuar nga shqiptaret. Momente ideale. Fama botërore e Bekim Fehmiut cilitdo regjisor ia siguronte shitjen e filmit dhe njohjen ndërkombëtare të aktorëve e te ndonjë regjisori i cili kurrë nuk e pati këtë fat.

E Bekimi priste. Priste skenarist. Priste regjisorë. Priste oferta. Priste angazhim. Priti aq sa nuk duhej të priste. Bekim Fehmiu priti kotë. E në pritje kritiket e njohur botëror veç tjerash shkruanin: “Poashtu mund të shkruajmë faqe të tëra, që të flasim për lojën e shkëlqyeshme të Bekim Fehmiut, në rolin e Uliksit, një aktor që pak është parë në film. Do të jam i lumtur të ju ftoj, ta shikonit serinë televizive për të zbuluar serinë më të mirë televizive që kurrë nuk është realizuar gjë më tani” (Mario Guguére).

Krenoheshim me famën e Bekim Fehmiut

Sa të çuditshëm, e sa objektivë janë kritiket botëror?! Në superlativ flasin për lojë të mrekullueshme të Bekim Fehmiut, e dikund në botën e artit të një province heshtin pendat, por nuk heshtte populli. Me famën e Bekim Fehmiut, krenohej çdo shqiptar, por jo edhe disa penda të asaj kohe. Sa shumë populli kishte simpati dhe e adhuronte aktorin e vetë do ishte mirë sikur ndonjë gazetar të interesohej në statistikat e Kosovës,  t’i numëronte e shenonte se, sa djali ato vite u pagëzua me emrin  BEKIM?

Bekim Fehmiu ishte sinjifikim i suksesit edhepse në një shtet ku rëndonte robëria. Bekim Fehmiu ishte sinjifikim i bukurisë, i forcës, dhe i talentit për çdo shqiptar kudo që jetonte. Bekimi ishte sinjifikim edhe i krenarisë sepse secili shqiptar mburrej që ishte shqiptar. Bekim Fehmiu ia ktheji dinjitetin shqiptarit që deri aso kohe ishin mesuar tjerët të na trajtonin vetëm për punë të ërnda fizike dhe sharraxhinj.

E Bekim Fehmiu priste ofertën e një roli jetësor, që përmes emrit të tij të ndihmonte në radhë të parë vendin e tij e pastaj filmin shqiptar. Në pritje ai akumulonte role në arenën më të vështirë botërore në Çineçita (Itali), në Paramount, studion më të madhe të Holivud , në  Paris duke luajtur përkrah aktorëve gjigant të filmit holivudian dhe evropian. Bekim Fehmiu me shpejtësi të rrufeshme po e rriste famën e tij si aktor i denjë dhe shumë i talentuar aq sa mahniste kritiket dhe shikuesit botëror. Bekimi u shndërruar në mit për miliona e miliona spektatorë të botës, i cili mit, herë pas here po ecte rrugëve të Prishtinës jo si legjendë e gjallë, jo si një njeri mitik por me ecjen e tij u shkri me masën e popullit sepse kjo ishte dëshira e tij e zjarrtë.

Populli ynë që aso kohe ishte mësuar ta shihte Xhon Vejnin në filmat kauboj tani biri i këtij populli kishte filluar të luante edhe në filmat kauboj, me aktorët me të cilët kishte luajtur Xhon Vejni. Kishte përfunduar filmin “Kalimi nëpër shpellën e djallit” 1971, dhe pas pushimeve dëshironte të ndjente kënaqësinë dhe lumturinë ta ndante me popullin vet.  Ecja e tij rrugëve të Prishtinës, e mahniste popullin, sepse nëpër këto rrugë me baltë e gropa po ecte Bekim Fehmiu, miti që kishte luajtuar filma njëlloji si Xhon Vejni, kishte luajturme yjet më prestigjioz botëror me Ava Gardner, Ornella Muti....

Pritja e gjatë dhe zhgënjimi

Shqiptaret, kur e shihnin Bekim Fehmiun, ndjenin befasi por edhe krenari. E Bekimi priste oferta dhe përsëri kthehej në arenën e konkurencës botërore që të luante në filmin “Liberté, mon amour!” 1973, bashkë me Klaudia Kardinale.

Sa më shumë që luante aq më shumë Bekim Fehmiut i rritej fama botërore e pas tij vraponin skenaristët duke i ofruar skenare nga më të ndryshmet që në filmin e tyre të ardhshëm ta venin emrin e Bekim Fehmiut, që ishte sigurim i suksesit. Në kërkim të shtimit të emrit të Bekim Fehmiu për film të tyre ishin edhe regjisorët e panjohur për t’u bërë të njohur, e të njohurit për ta siguruar vazhdimësinë e punës së tyre. Kështu Bekim Fehmiu do luan në filmin “Black Sunday, it could bi tomorow” 1977. (E diela e zezë”) me regji të John Frenkeinhemer nder regjisoret më të njohur të Holivudit, sipas skenarit Thomas Harris.

Pas çdo filmi që e përfundonte, fama e Bekim Fehmiut rritej për të mos zbritur kurrë. Kjo ishte një tregues se Bekimi kishte arritur majat më të larta botërore të filmit. E Bekim Fehmiun e digjte dëshira dhe zjarri i vendit të tij dhe sikur në ëndërrë diçka po e nxiste që t’i ndihmonte filmit shqiptar. Nuk ishte pasioni ai që e cyste,  por ishin fjalët e babait, që po prehej nën roje të flamurit dhe sikur nga ato cepa të grisur po ia percillnin amanetin e pathënë për së gjalli që atdheut t’i ndihmonte. Bekim Fehmiu nuk dinte në ishte ëndërrë se përpiqej t’i kapte fjalët që i vinin tinëzisht në thellësi të shpirtit. Vraponte pas tyre e ato largoheshin e pastaj përseri i ktheheshin. Bekimi nuk e dinte nëse i vinin nga thellësia e varrit të babait apo nga thellësia e shpirtit të tij, sepse ato vinin tinëzisht të thekshme e të frikësuara nga njerëzit e skenave të errëta, që i përcillnin edhe ëndrrat, edhe sukseset, edhe dëshirat... Nuk e dinte nëse ishin fjalë luetje apo vajtimi?! Ishin kërkesë apo dëshirë?! Ishte ëndrrë apo realitet. Ne Kosovë çdo gjë iu kishte bërë konfuz njeriut më të madh të filmit që kishte lind ky popull. Njeriut që ishte bërë simbol i tërë popullit e veçanërisht i djelmoshave të bukur shqiptar, të cilët filluan të luanin teatër edhe në rrugë, edhe në shkollë , edhe në punë ...

Bekimi po priste, priti dhe dhe këto ditë më i zhgënjyer se kurrë më heret në jetën e tij me lot në sy deklaroi se po tërhiqej nga bota e filmit. Po tërhiqej nga pritja e kotë e një oferte serioze. Po tërhiqej nga bota ku në vend të vlerave ngritën antivlerat. Bekimi nuk e tha këtë sepse është aq i madh sa nuk e bënë ballë të pranojë një gjë të tillë. Nuk e tha këtë sepse ende respekton amanetin e babait dhe falmurit kombëtar, që ende në varr po i bënë roje e nga cepat e grisur e të përbaltur përmes erërave ia percjellin amanetin- kurrë mos hiç dorë nga populli.

Bekimi është i vetëdijshem siç janë të vetëdijshem çdo regjisor se për aktorin nuk ekziston mosha, dhe ai në çfardo moshe mundet të luajë. Aktori edhe të jetë në karrigë lëvizësse ka mundësi të luajë. Por, i lodhur nga pritjet e kota, më në fund jep deklaratë se po tërhiqet nga bota e filmit. Ai mund të tërhiqët por kritika e mirëfilltë e filmit tonë nuk do do të lejojë që emmri i tij të shuhet. Nese sot ka tendenca për ngecje, neser do te lindin gjenerata te reja që Bekimi për ata do mbetët legjendë, e për ne një legjendë që patëm nderin të pinim kafe me të për t’iu dëshmuar fëmijëve të fëmijëve se Bekimi ishte yni dhe i tërë botës. Se Bekimi i takon miliona adhuruesve të tjerë, shikojeni emrin e tij të skalitur në enciklopedi botërore, në libra të ndryshme të filmit botëror dhe në “Dictionaire Visuel du Cinema Culte” (Fjalori Vizuel i Filmave Kult, janar 2007) Por, për Bekim Fehmiun në internet në gjuhen shqipe mund të gjejmë vetëm artikuj informativë e aty - këtu ndonjë artikull joprofesional.

Reshat Sahitaj

E shtunë, KOSOVA SOT, 15.12.2007

Kontakt: Reshat80@hotmail.com