|
Ndėr regjisorėt mė produktiv i gjeneratės sė re ėshtė
Halil Budakova. Emri i kėtij regjisori me shumė respekt
pėrmendet nga rinia dhe masa e gjerė e shtresės
popullore. Halili menjėherė nė vitet e para tė pasluftės
e pėrfitoi publikun me filmat e tij tė zhanrit policor.
Nė vitet e pasluftės, pėr njė pjesė tė regjisorėve tanė
Kosova u shndėrrua nė vend ku mund tė fitohej paraja pa
djersė. Disa prej kėtyre regjisorėve harruan vitet e
tmerrshme tė luftės, pasojat e luftės ku shumė nėna
kishin mbetur me duar nė gjinj, ku lufta kishte lindur
komandantė e luftėtarė qė shquheshin pėr guxim e trimėri,
njė pjesė e regjisorėve tanė i shikonin si materie e
lėndės sė parė prej tė cilėve mund tė arrihej deri tė
paraja. Tipa tė tillė u lėshuan pas gjahut tė tyre duke
shkuar herė te familjaret e herė tė shokėt e
komandantėve tė ndryshėm pėr ti influencuar dhe bindur
se duhet bėrė filma dokumentarė e madje artistik pėr
luftėn dhe komandantėt. Kėta nėn sqetulla mbanin vetėm
sinopsiset pa skenarė, por nuk harronin tė thoshin se
kishin shkruar shumė materiale. Prej asaj kohe e deri
sot u punuan shumė filma dokumentarė, por deri mė tani
prej tė gjithė atyre filmave tė realizuar vetėm katėr
ose pesė prej tyre mund tė llogaritėn se janė bėrė mirė,
tė tjerėt jo vetėm qė nuk shikohen, por edhe aq keq tė
punuar sa qė mėkat ėshtė pėr paratė qė u derdhen pėr tė
punuar filma tė tillė.
Ēuditėrisht, nė ēdo vend ku u zhvilluan luftėra
ēlirimtare gazetarėt, kameramanėt dhe regjisorėt janė
ata qė luftės i japin jehonė nė opinionin e huaj. Ēu bė
me jehonėn e problemeve qė ballafaqohej popullsia e jonė
qe nga vitet e 90-ta?! Ēu bė me jehonėn e viteve tė
luftės sonė?! Ēbėnin kjo shtresė nga e cila varej ēdo
fjalė e shkruar nė shtyp dhe ēdo filmim nė shirit?!
Asgjė ose shumė pak gjė, sepse pjesa mė e mirė e
gazetarėve dhe regjisorėve tanė do tė futeshin nė parti
politike. I fshehėn kamerat, i humbėn lapsat e fletoret,
dh iu pėrveshėn politikės.
Nė rast padrejtėsie qė i bėhet popullsisė gazetari dhe
regjisori janė ndėr tė parėt qė rrezikojnė punėn e nė
rast lufte kėta rrezikojnė jetėn e tyre. E nė Kosovė
erdhėn gazetarė tė huaj qė vdiqėn nga plumbat e ushtrisė
serbe. Erdhėn kameramanė dhe regjisorė tė huaj qė
rrezikuan jetėn pėr ti dhėnė jehonė luftės sonė e tanėt
i fshehėn kamerat e tyre pėr ti ruajtur qė ti
pėrdornin pas luftės. Dhe i pėrdorėn, fituan pėr vete,
por nuk bėnė asgjė pėr ta informuar opinionin e huaj pėr
atė qė kishte ndodhur te ne. Bėnė filma pėr tė fituar
para dhe pėr ti joshė familjarėt.
Filma qė thyejnė rekorde tė shikueshmėrisė nė Kosovė
Halil Budakova, si regjisor, vetės ia vuri njė detyrė mė
ndryshe se tė tjerėt. Problemet sociale qė pėrjetonte
populli ynė nė vitet e pasluftės e preknin kėtė regjisor
tė ri. Kėtė djalosh thellė nė shpirt do ta prekė
padrejtėsia qė u bėhej familjeve tė dėshmorėve dhe
viktimave tė luftės nga personalitetet mafioze-politike.
Halili do ti pėrvishet punės dhe para publikut do tė
dalė me filmat e tij, ku denoncohen padrejtėsitė e
njėpasnjėshme qė po i bėheshin popullsisė sė varfėr e tė
vuajtur. Halil Budakova ėshtė regjisori i parė i cili nė
filmat e tij e denoncon dhe e lufton korrupsionin e disa
personaliteteve politike. Nė objektivin e tij e ka vėrė
nė spikamė luftėn kundėr krimit tė organizuar, i cili
origjinėn e ka diku lartė nė pushtet dhe shtrihet deri
te shtresat mė tė ulėta. Nė secilin prej filmave tė
Halil Budakovės trajtohet lufta kundėr vetive mė
negative, por nė asnjėrin prej tyre nuk mund tė hasim se
policia e jonė ėshtė e involvuar nė kėtė luftė tė
rrezikshme. Halil Budakova nė filmat e tij e tregon njė
respekt e njė simpati tė veēantė pėr Shėrbimin Policor
tė Kosovės, qė e trajton si njė forcė tė pakorruptuar
dhe pėrmes se cilės luftohet krimi i organizuar.
Djelmoshat e SHPK-sė, nė filmat e Halil Budakovės janė
simpatikė, tė stėrvitur dhe tė pėrkushtuar qė deri ne
fund ta luftojnė ēdo veti negative, si drogėn,
prostitucionin dhe korrupsionin, nga se kėto tri
segmente janė destruktive, jo vetėm pėr njė familje, por
pėr tė shoqėrinė tonė.
Halil Budakova, nė filmin Djelmoshat e rrezikshėm, e
trajton temėn problemeve qė pėrballėt rinia e pasluftės
kosovare dhe ky film gjen simpati tė madhe sidomos tė tė
rinjtė tanė, tė cilėt mbushnin sallat e kinemave nė tėrė
Kosovėn ku shfaqej filmi. Me kėtė film, Halil Budakova
po i thyente rekordet e shikueshmėrisė nė tėrė Kosovėn,
e madje tė rinjtė tanė preferonin mė shumė filmin e
Halil Budakovės, se sa filmat me yje tė Holivudit.
Rinisė sonė i interesonte pėr tė shikuar problemet me tė
cilat ballafaqoheshin tė rinjtė ēdo ditė dhe i adhuronin
aktorėt vendorė qė ishin bėrė model pėr rininė tonė. Me
kėtė film Halil Budakova ia siguroi vetės emrin e
regjisorit qė po i thyente rekordet e shikueshmėrisė dhe
kėtė deri me tash ende nuk ka arritur tia rrezikojė
asnjė regjisor tjetėr.
Guximi i rrallė krijues pėr tema aktuale
Me filmin Krim pa krisma, qė ėshtė njė dramė familjare
sociale, Halil Budakova do vente nė pah problemet e
dashurisė se njė ēifti tė pasur. Nė kėtė film, burri me
lidhjet e tij me njerėzit e pushtetit arrin tė pasurohet
brenda pak kohe, ku shohim thyerjen e kėtij ēifti dikur
shumė tė dashuruar.
Nė filmin Nėntoka, Halil Budakova trajton njė
operacion tė suksesshėm tė njėsitit policor tė SHPK-sė
kundėr krimit tė organizuar, qė nė Kosovėn e pasluftės
ka arritur kulmin. Shefi i njėsitit, njė polic ambicioz
dhe i pakorruptuar, dėshiron asgjėsimin e bandave
kriminele, tė cilėt e terrorizojnė popullsinė e
pafajshme e madje edhe rininė. Por, posa ndėrmerr
aksione serioze dhe konfiskon sasinė e drogės me vlerė
prej pesė milionė eurosh, kreu i bandės i kundėrvihet
familjes sė tij, duke ia vra gruan dhe fėmijėt, qė pėr
fat njėri prej tyre plagosėt rendė dhe mjeket arrijnė
tia shpėtojnė jetėn. Pas pėrjetimit tė tragjedisė
familjare, shefi i njėsitit dėshiron ta zbaton
drejtėsinė, por sharra i has nė gozhdė, sepse bandat
mafioze kanė lidhje direkte me ministrin, i cili po
ashtu ėshtė pjesė e kėtyre bandave.
Halil Budakova ėshtė regjisori i parė i cili me njė
guxim tė rrallė trajton plagėn mė tė rendė tė shoqėrisė
kosovare - krimin e organizuar dhe nė mėnyrė direkte
ngre zėrin kundėr ēerdhes sė bandave kriminale, qė
ndodhet nė organet e larta tė pushtetit. Halil Budakova
nuk e akuzon vetėm krimin e organizuar dhe bandat
kriminele, por tėrė Qeverinė e Kosovės, qė nuk kujdeset
pėr luftėtarėt e lirisė, pėr familjet e dėshmorėve dhe
pėr skamjen qė e ka kapluar skajshmėrisht tėrė Kosovėn.
Pėr punėn e regjisorit Halil Budakova njė pjesė e madhe
profesionistesh flasin me respekt, ndėrsa njė pjesė
tjetėr me skepticizėm, ndonjė tjetėr me injorim, por
publiku i Kosovės flet me admirim.
E shtunė, KOSOVA SOT, 15.12.2007
|