|
 Avni Rrustemi, lindur ne Libohove ne gjirin e nje
familjeje atdhetare me tradita te lashta perparimtare.
Shkollen fillore Avniu e mbaroi ne vendlindjen e tij. I
etur per dituri ai, mesimet i vazhdoi ne normalen e
Elbasanit e me pas edhe ne ato Shen Miter Korone,
nderkaq studimet e larta per pedagogji i ndoqi ne
Universitetin me ze te Romes.
Avniu, biri i Libohoves dhe i Shqiperise, atdhetare e
patundur me orientime demokratike te kohes, duke pare
gjendjen e rende ekonomike dhe shoqerore ne Shqiperi, ai
„u shkri si qiriri“, i Namit duke dhene çdo gje nga
vetja si shembull i brazave te ri, qe te edukoje
gjeneraten e re qe po rritej ne nje fryme krejt te re
perparimtare per t’i dale zot shqiptarise.
Avniu i kuptoi me mire dhe me çarte nga te tjeret
qellimet grabitqare te shteteve fqinje te cilat hapur e
fshehur po synonin ri copetimin e Shqiperise, per fat te
keq e gjitha kjo me mbeshtetjen dhe qendrimin
antishqiptar te disa nga Fuqive te Medha te cilat nen
ndikimin e Rusise Cariste po mbyllnin njerin sy para
invadimeve serbe, Greke e Bullgare ne territoret
shqiptare. Ne kete mes, doren ne zemer edhe me qendrimin
e imzane e Portes se larte e cila per me se pese shekuj
shqiptareve ua kishte sjelle diellin mbi koke! Keshtu qe,
politika e atehershme Franceze, Angleze etj. atebote
ishin te gatshme qe Shqiperine ta fshinin qofte edhe nga
harta evropiane si shtet.
Perballur me kete gjendje te rende Avniu dhe
bashkeluftetaret e tij, nuk po rrinin duarkryq, ata
kishin mobilizuar te gjitha forcat e veta e me rinine
djaloshare po vepronin ane e kend atdheut. Ne menyre qe
te ishin gati edhe me arme ne dore per t’i dale ne
mbrojtje tokes sone te shenjte, ku veç kishin filluar
t’i ngulnin thonjte e tyre ne tokat tona si Italia qe
kishte mesyre Vloren!
Avniu, ishte atdhetar e demokrat, revolucionar dhe
intelektual, qe çeshtjen e atdheut e kishte vene mbi te
gjitha, madje edhe mbi jeten e tij. Ai, duke e ndier si
nevoje te kohes qe djemte atdhedashes t’i mobilizoi dhe
t’i kete kurdohere te gatshem, per te qene prane e prane,
themeloi Shoqerine Demokratike „Bashkimi“, shume nga
pikat e ketij programi edhe sot e kesaj dite nuk e kane
humbur aktualitetin e tyre. Avniu ishte pjesetar i denje
i opozites demokratike ne Asamblene Kombetare mu ne prag
te Revolucionit Demokratik Borgjez te Qershorit te vitit
1924, ishte kjo Qeveria e pare Demokratike ne Ballkan e
me gjere qe udhehiqej nga bijte me te devotshem te
shqiptarise ne krye me Fan Nolin e madh.
Avniu punoi si mesues ne Libohove, pastaj ne Targjas te
Vlores, ne Tepelene e ne Vlore etj. Ai, ishte rreshtuar
me kohe ne mjedise atdhetaresh, qe po perpiqeshin e
luftonin me pushken krahut per te zmbrapsur lakmite e
armiqve te Shqiperise si dhe per te penguar perçarjen e
vendit nga agallare e bejlere driteshkurter, te cilet i
kishte verbuar lakmia per prona, ç’fliqe. Qellimet e
Avniut dhe bashkemendimtareve e bashkeluftetareve te tij,
ishin te prera dhe te çarta: liria dhe pavaresia e
teresise tokesore shqiptare, pra qendrese, lufte dhe
perpjekje per Shqiperine e lire, sovrane e demokratike,
qe do te jetonte ne fqinjesi te mire me te gjitha ato
shtate qe do ta respektonin kete parim universal
nderkombetar.
Ne vitin 1908, Avniu braktisi bankat shkollore dhe iu
bashkua çetes se Çerçiz Topullit. Qe me 1910, Avniu me
kobure ne dore beri perpjekje qe ta qeronte nga faqja e
dheut (ne Shkoder) Gjeneralin otoman, gjakpiresin
Shefqet Turgut Pashen, komandant i ekspedites turke ne
Shkoder. Atebote, Avniu ishte ne moshe fare te re, por
me veprimin tij te guximshem, ai tregoi se si duhet te „dekorohen“
pushtuesit e tokave shqiptare dhe tradhtaret e vendit!
Ky ishte nje frymezim i mire per te gjithe popujt e
pushtuar e ne kete kontest edhe per ne, qe per liri dhe
bashkim te vendit jemi perpjekur pareshtur nder vite
deri tek ditet e sotme, ku shume bije te devotshem kane
ndjekur rrugen e Avniut, Çerçizit, Zaskocit, Micit,
Vasilit, Kushit, e dhjetera bijve tane te devotshem, qe
u flijuan per!
Ne vitin 1914, Avniu u radhit ne radhen e forcave
çlirimtare te vendit, qe per pikesynim kishin çlirimin e
Jugut te Shqiperise nga pushtuesit grek te cilet ishin
futur ne tokat tona!
Me 1918, Avniu e mori edhe nje nismen per themelimin e
Shoqerie atdhetare te te rinjve Vlonjat, qe e pagezoi me
emrin: „Djaleria e Vlores“. Drejtimin e shoqerise e mori
persiper vet Avniu, i cili pa humbur kohe se bashku me
bashkeveprimtaret dhe bashkemendimtaret e tij u vune ne
nje levizje te shpejt ne menyre qe me 28 Nentor 1918, te
organizonin nje demonstrate te fuqishme kunder
pushtuesit Italian, dhe kete e arriten me sukses.
Nje vit me vone, pra me 1919, ne Shen Miter, Avniu
themelon edhe; „Lidhjen Rinise Shqiptare“ e cila kishte
per qellim mbrojtjen e te drejtave tona kombetare etj.
Akti historik dhe heroik qe Avniu e kreu me 13 qershor
1920, kur me atentat vrau ne Paris Esat Pasha Toptanin-
Kryetradhtarin e vendit, veglen e shteteve fqinje,
njekohesisht edhe te fuqive te huaja dhe shitesin e
interesave te Shqiperise, tronditi Konferencen e „Paqes“
ne Paris dhe prishi planet qe beheshin per ricopetimin e
Shqiperise se edhe ashtu te pergjysmuar!
Ky akt heroik e historik i Avniut, qe ekzekutoi ne mes
te Parisit tradhtarin e kombit Pasha Toptanin, ishte akt
atdhetarie e vendosmerie qe do t’iu binte kokes te
gjithe atyre qe do te guxonin te benin pazar ne dem te
tokave shqiptare!
Kushtrimi i krismave te kobures se Avniut, ishte
kushtrim per bashkimin e te gjithe atyre burrave qe
perpiqen per çlirimin e trojeve shqiptare, njekohesisht
verejtje per te gjithe ata qe ushqenin dhe ndihmonin
perçarjen vendit, verejtje per te gjithe ata qe u
sherbenin pushtuesve tane shekullore sllavo-grek,
verejtje per te gjithe ata qe synonin kolltuket e
“pushtet” nen tutelen e pushtueseve tane!
Avniu me aktin historik qe kreu, i tregoi botes se dora
e popullit do t’i arrije tradhtaret e kombit tone- edhe
ne Paris, Londer e kudo qe te fshihen e strehohen ata!
Avniu, gjyqin e Parisit, qe iu ngrit per ta denuar ate,
e shnderroi ne nje tribune politike, ku mbrojti me
konsekuence te drejtat shqiptare, duke fituar keshtu
simpatine e qindra intelektualeve te kohes, te cilet u
solidarizuan me qellimin e larte te vepres se Avniut dhe
me te drejten e popullit shqiptar per te qene i lire ne
tokat e veta. Neper te gjitha qytetet e Shqiperise
organizoheshin tubime e manifestime ne shenje
perkrahjeje te Avniut me te vetmen kerkese: „LIROJENI
DJALIN TONe!”- tradhtaret plumbin e kane hak...
Avniu dhe populli shqiptar e fituan edhe kete gjyq. Ne
dhjetor te vitit 1920, Avniu kthehet ne Shqiperi. Masat
popullore liridashese e priten me entuziazem, e priten
si nje hero te vertete. Avniu per asnje çast nuk e ndali
veprimtarine e vet dhe as edhe njehere nuk mendoi se „e
kreva detyren ndaj atdheut!“. Ai nuk qe vetem
organizatori kryesor i shoqerive demokratike –
perparimtare dhe çlirimtare, por edhe njeri nder
ideologet me te shquar te asaj kohe. Idete e tij te
publikuara, nje here u bene edhe arme te fuqishme ne
duart e rinise demokratike te asaj kohe si dhe te masave
te shtypura. Idete e tij per perparimin e vendit ai i
shprehu edhe ne Asamblene Kushtetuese te vitit 1924, ku
edhe u zgjodh deputet nga populli i ish prefektures se
Kosoves. Ai mbrojti me guxim e zjarr traditat luftarake
te popullit tone, perpjekjet e te drejtat e tyre per t’u
çliruar nga zgjedha serbo-sllave dhe greke, per te
jetuar te lire dhe te bashkuar- ashtu siç jetojne popujt
e tjere te botes se lire...
Forcat e erreta Monarkiste, pergatiten likuidimin e
Avniut, ai ra me 22 prill, ra per te mos rene kurre!...
Figura e Avniut do te qendroje larte ne ndergjegjen e
luftetareve te lirise!
Nderim i perjetshem jetes dhe vepres se ndritur te
Avniut!
7 janar 2008
Mehmet BISLIMI
|
