|
Adem Demaēi, ėshtė njė personalitet tė cilin mund
ta shohim nė majat mė tė larta tė aktiviteteve pėr
ēeshtjen kombėtare, e herė pas here, njerėz tė
caktuar tė kuluareve tė errėta qė vijnė nga
sherbimet sekrete tė armikut pėrpiqėn qė emrin e
Demaēit ta heshtin pėr jetė. Mirėpo, nuk ekziston
asnjė mjet, asnje forcė e asnjė metodė, qė Adem
Demaēin ta demoralizojė nga dashuria e madhe qė ai
e ka pėr popullin e tij.
Pėr gati 29 vjetė, nė burgjet e ish-Jugosllavisė,
Adem Demaēi u pėrballė me tė gjitha tė kėqijat qė
i vinin nga okupuesi e nga servilet e okupuesit
pėr ta larguar nga rruga e tij e drejt madje qoftė
edhe pėr njė periudhė tė shkurtėr. Kurrė Adem
Demaēin nuk do ta shohim tė lodhur: as atėherė kur
ndonjė nga shokėt do ia kurdisi grackėn, as
atėherė kur njerėzit tanė do ti dalin si dėshmtar
qė ka vepruar kunder shtetit dhe popullit, as
kur ndonjė matrapaz me titull shkencor do tė
shkruajė pėr ta njollosur Demaēin, as atėherė kur
u krijuan institucionet e Kosovės tė cilat do ta
margjinalizonin figurėn dhe personalitetitn e
Demaēit. Demaēi nuk do te demoralizohet as kur njė
Ministėr i Kulturės ne shtyp e quan spiun. Jo.
Demaēi ėshtė i pathyeshem! Kurrė i demoralizuar!
Madje Demaēi as qė hidhėrohet me ata te cilėt
pėrpiqen ta njollisin. Kjo ėshtė njė veti shumė e
rrallė, njė veti qė e kanė vetėm njerėzit e mdhenj,
vetėm njerėzit e menēur e te urtė.
Filozofia e mendimit politik te Demaēit
Nuk ėshtė rastėsi qė Parlamenti Evropian e
shpėrblen me ēmimin Saharov nė vitin 1991.
Gjatė jetės nė burgje, Adem Demaēin, nuk kanė
mundur tia thyejnė shpirtin e lirisė. Ai
vazhdonte ta ngrinte zėrin pėr tė denoncuar njė
realitet tė tmerrshėm: shtypjen e mbi dy milion
shqiptarėve tė Kosovės nga Serbia. Shprehja e
fjalės sė lirė ėshtė etapa e parė dhe e
domosdoshme nė rrugėn e demokracisė. Pa shprejhje
tė lirė tė fjalės, nuk ka dialog, pa dialog ėshtė
vėshtirė zbulojmė tė vetetėn, dhe pa tė vertetėn
progresi ėshtė i pamundur (Parl.Evropian me
rastin e dhenies se ēmimit Sakharov 1991 webcite
parl.eur.)
Filozofia e mendimeve politike tė Adem Demaēit
ėshtė shumė e thjeshtė dhe shumė e kuptueshme.
Mendimet e tij politike nuk kanė nevojė tė
analizohen pėr ta kuptuar se ēka ka dashur te
thotė. Adem Demaēi nuk filozofon shumė pėr tė
kėrkuar pak. Nuk flet pak pėr tė thėnė shumė. Flet
vetėm atė qė duhėt thėnė dhe atė mė esencialen. Nė
fakt, ai nuk kėrkon as shumė e as pak, por kėrkon
vetėm atė qė popullit tonė i takon. Ne deklaratat
e tij kurrė nuk ishte demagog, qė premton e nuk
zbaton. Demaēi e flet atė qė e mendon pa i
llogariutur konsekuencat dhe pasojat qė mund ti
vijnė nga njerėzit primitivė, qofshin nga tanėt
apo tė palės se armikut. Andaj mendimet e Demaēit
shepshherė janė keqinterpretuar qėllimisht nga
disa personalitete politike tona pėr tė pasur
pretekst dhe hapėsirė pėr veprime tė tyre te
ngushta e madje miskine.
Ēuditėrisht, personalitetet politike evropiane e
amerikane i citojnė mendimet politike tė Adem
Demaēit dhe i ēmojnė si perla tė filozofisė
politike permes tė cilave Adem Demaēi lenė gjurmė
tė pakontestueshme nė luftėn e tij tė ēlirimit
kombėtar. Mendimet e Demaēit janė aq tė vlefshme e
tė ēmueshme sa ato do tė qėndrojnė dhe rrezistojnė
edhe nė njė ardhmėri shumė tė largėt.
E ēmon Evropa, nė Kosovė margjinalizohet
Me marrjen e ēmimit « Sakharov », Parlamenti
Evropian Adem Demaēin e radhit nė piedestalin me
tė lartė tė personaliteteve botėrore, gjurmet e tė
cilėve do tė mbesin perjetėsisht nė historinė e
njerėzimit . Paradoksale. Kur inteligjencia
evropiane e ēmon mendimin e Demaēit, nė Kosovė
Demaēi margjinalizohet. E pabesueshme dhe
krejtėsisht e tmerrshme. Njeriu qė ēmohej si
simbol i rezistencės kombėtare, sot injorohet.
Njeriu nga i cili u inspiruan gjenerata e
gjenerata se si duhet fituar lirinė sot askujt nuk
i sherben madje as atyre qė dikur u kishte
sherbyer si model. E Adem Demaēit nuk i behet vonė,
se ai e ka objektivin e tij qe e din ku shkon dhe
pse shkon.
Adem Demaēi, asnjėherė nuk e ka mbivlerėsuar
luftėn e tij pėr ta nėnēmuar apo injoruar luftėn e
atyre qė i a nisėn para tij dhe pas tij. Ne
deklaratat e tij flet me krenari pėr qendresen e
poetit Fazli Grajēevcit, Kadri Kusarit apo tė
Rexhep Malės. Jo, Adem Demaēi nuk harron ai i
perkujton me lot e dhimbje tė gjithė ata qė
luftuan pėr liri para tij, me tė e pas tij. Adem
emaēi nuk krenohet me deklarata stereotipe se pėr
tu mburrur se ēdo gjė ka filluar me tė e pa tė
nuk bėhėt asgjė. Jo, Adem Demaēi ka respekt edhe
pėr njeriun e thjesht. Adem Demaēit i dhimbsen
edhe ata qė ishin dhe janė nė rrugė tė gabuar, ata
qė interesin personale i vejnė mbi ato kombėtare.
Adem Demaēi nuk mburret pėr veprimtarinė e tij,
por ai ende lufton pėr vetėdijsimin e shtresės
politike qė tė lirohen nga folklorizmi i tyre
primitiv e tė shndėrrohen nė popull politik. Vetėm
nė kėto momente Kosova do tė bėhet Dardani, thotė
Demaēi ne njė intervistė (2004).
Themelues i shkollės sė romanit modern nė Kosovė
Nė pamundėsi pėr tiu rikthyer politikės, nė
pamundėsi pėr ti ndihmuar popullit tė tij pėrmes
veprimtarisė politike, Adem Demaēi do ti
rikthehet fjalės sė bukur artistike, si nė vitėt e
50-ta, qė shquhej pėr tregimet e tij dhe pa asnjė
dyshim Demaēi do te mbetėt si themelues i shkollės
sė romanit modern nė Kosovė.
Vetėm nė krijimtarinė artistike Adem Demaēi do tė
lundrojė i qetė e pa u penguar nga askush. Nė
krijimtarinė e tij artistike, do tė futėt thellė
nė botėn magjike tė shkrimit qė lexuesit tonė tia
afrojė pėrvojen e tij, vuajtjet dhe sakrificėn jo
vetem personale, por mbarėkombėtare. Kudo plaga e
vuajtjeve kombėtare Adem Demaēin do ta shoqėrojė e
ne prozėn tij kjo do tė vėrhet mė sė miri.
Rikthimi nė krijimtari, Adem Demaēit do ia sjellė
lumturinė e humbur dhe prehjen shpirtėrore qė mė
nė fund askush nuk ka mundėsi ta pengon. Me
rikthimi nė letėrsi Adem Demaēi jep prova se lufta
pėr ēlrimin kombėtar nuk duhet te ndalet dhe se
ajo mund tė zhvillohet nė shumė drejtime.
Adem Demaēi me punėn e tij jo vetėm letrare, por
edhe politike, ėshtė futur nė faqet e historisė
dhe emri i tij do tė skalitėt me shkronja tė arta
deri ne perjetėsi.
Kontakt : Reshat80@hotmail.com |