|
Agim Vinca eshte njeri
prej intelektualeve qe kurre nuk iu nda
kerkesave te popullit dhe gjithnje qendroi
prane tyre, ndersa luften per çlirimin
kombetar e zhvillonte ne dy fusha: permes
shkrimeve polemizuese dhe bisedave ne rrethe
te ngushta e te zgjeruara
Agim Vinca eshte nje
hallke qe i eshte shtuar zinxhirit te
shkurter te vargut te intelektualeve tane
dhe kjo hallke, ne bashkeveprim me te tjerat,
e mundeson zgjatjen e ketij zinxhiri te
dijetareve te shquar shqiptare. Ne keto
hallka, qe krijojne zinxhirin, secila
dallohet per nga menyra e punes, qasja,
serioziteti… por, ajo qe Agim Vincen e
dallon prej shume intelektualeve te tjere
eshte guximi intelektual. Te ndalemi e te
analizojme vetem per nje çast: po sikur te
gjithe intelektualet (ne poste te
rendesishme e pa to) te kishin reaguar siç
reaguan Rexhep Qosja, Adem Demaçi, Agim
Vinca, Ukshin Hoti, Sadri Fetiu e disa te
tjere, sot Kosova do ta kishte nje fizionomi
me te deshiruar si per popullin tone po
ashtu edhe per boten e civilizuar
Perendimore. Andaj, qellimisht u tha
“zinxhiri i shkurter intelektual”, ngase ne
kohet me te veshtira, kur rrezikohej jeta
dhe familja (pa e cekur postin), Agim Vinca
e disa te tjere me tere forcen intelektuale
dhe shpirterore e mbronin ate qe te tjeret
na e cenonin. Fjala e nje intelektuali
gjithnje ka pasur peshe me te madhe si ne
popullin tone po ashtu edhe per analistet e
huaj qe i percillnin rrjedhat dinamike te
proceseve politike qe asokohe zhvilloheshin
ne Kosove. Po te analizohen shkrimet
publicistike te Agim Vinces, botuar ne
gazetat e asaj kohe dhe permbledhur ne
librin “Populli i pandalur”, do te shohim
guximin intelektual te tij. Vete titulli
eshte sa provokues po aq edhe sinjifikativ.
Titulli i ketij libri na jep te kuptojme se
armiku me te gjitha masat e rrepta
ndeshkuese perpiqej t’ia ndalonte popullit
tone lirine, por popullin nuk kishte asnje
force ta ndalonte. Populli ishte si nje lume
i rrembyeshem qe nuk pyeste per aparatin
shteteror okupues dhe rrezoi te gjitha
pengesat per te shkuar ne drejtim te lirise.
Mirepo, populli kishte nevoje per perkrahje
te bijve te tij te shkolluar, ngase ne ta i
kishte varur te gjitha shpresat dhe ne
mungese te perkrahjes morale nga ana e
intelektualeve populli mbetej dhe ndjehej si
nje femije jetim. Nje deklarate konstruktive
e nje intelektuali zgjonte ndjenjat
kombetare dhe masa ndizej ne kerkim te asaj
qe i mungonte-Lirise. Agim Vinca ishte njeri
prej intelektualeve qe kurre nuk iu nda
kerkesave te popullit dhe gjithnje qendroi
prane tyre.
Lufta intelektuale,
edhe permes polemikave
Ne te gjitha shkrimet
publicistike do te verehet pezmi i nje
intelektuali, i cili e sfidon nje sistem te
tere okupues. Permes polemikave, Agim Vinca
zhvillon nje lufte intelektuale dhe ne çdo
vend godet disa sahanlepires te sistemit, te
cilet si ushunjeza pine
dhe ushqehen me gjakun e popullit. Ne
polemikat e tij ashper i sulmon
intelektualet maqedonas dhe serbe, te cilet
donin te shkaterronin çdo gje shqiptare,
kurse intelektuale te tille, qe e orientonin
popullin serb dhe maqedonas, kishte shume.
Ky liber publicistik
permban nje mori letrash e artikujsh, ne te
cilet shohim shpirtin e ndezur te Agim
Vinces kunder padrejtesive qe i beheshin
shqiptareve, madje edhe shpifjeve te
ndryshme te kurdisura nga organet kompetente
te asaj kohe kunder personalitetit te Agim
Vinces. Ishin shpifje banale, te pabaza, e
shpesh te falsifikuara, vetem e vetem t’i
ulej kredibiliteti ne popull dhe t’i zbehej
guximi personal per te kerkuar ate qe e
kerkonte populli.
Shikuar nga largesia
kohore e ngjarjeve qe kane ndodhur, disave
do t’u duket gje normale dhe asgje me
rendesi, por per nje moment te vihemi ne
poziten e Agimit dhe ne kohen kur iu benin
akuzat nga sistemi okupues dhe po te jemi
objektiv do te filloni te rreqetheni. Kudo
forca policore, kudo hafije te veshur me
kostume e pa kostume, kudo veshe qe degjonin
e sy qe shikonin çdokend qe kishte ide
çlirimtare. Keta sy e veshe, keto forca
policore ushqim te perditshem kishin rrahjet,
burgosjet dhe natyrisht vrasjet. Edhe kur
Agim Vinca nuk dinte çka kishte folur e me
kend kishte biseduar, ata e dinin. Po Agimi
ruhej dhe gjithnje kerkonte drejtesine, e
cila mbeshtetjen e kishte ne popull. Aty ku
te tjeret ngurronin e ngurronin, Agim Vinca
i hynte rrezikut here permes shkrimeve, here
permes bisedave ne rrethe te ngushta e te
besueshme. Sikur shkrimet te mos i mjaftonin,
Agim Vinca do te dale te bisedoje edhe me
diasporen shqiptare, e nder te tjera edhe ne
kryeqytetin e Evropes, Brukselin.
Ne klubin “Idriz Seferi”,
ne Bruksel, Agim Vinca per nje kohe te gjate
ka vezhguar ne heshtje dhe ka degjuar hallet
dhe problemet qe bashkatdhetaret e atjeshem
i ekspozonin. E, ata flisnin per luften, per
rezistencen qe duhej bere, per mallin e me
te dashurve qe vite e ndoshta dekada te tera
nuk i kishin takuar, per mospranine e tyre
as ne gezime, as ne pikellime, ne lindje,
dasma dhe vdekje te me te afermeve. Agim
Vinca degjonte e ne sy te tij shihej dhembja
dhe krenaria. Dhembjen e perjetonte bashke
me te merguarit dhe krenohej qe kishte djem,
te cilet ishin te gatshem te vdesin per
atdheun.
Agim Vinca u tha atyre
se duhet dashur atdheu, per atdheun duhet
sakrifikuar edhe jeten. U foli Agim Vinca
per situaten ne Kosove, per veshtiresite dhe
se liria nuk vjen pa derdhur gjak. Dhe,
shume vjet me vone, Agim Vinca mesoi se
dikush prej tyre iu bashkengjit luftes se
UÇK-se, e dikush prej tyre ra ne altarin e
lirise. Agim Vinces do t’i shpetonin dy pika
loti per deshmoret e luftes dhe do t’i
kujtoheshin fjalet qe ate mbremje ua tha
bashkatdhetareve ne Bruksel.
Poet i spikatur dhe
studiues i dalluar
Agim Vinca eshte nje
intelektual qe luften per çlirimin kombetar
e zhvillonte ne dy fusha: permes shkrimeve
dhe bisedave ne rrethe te ngushta e here te
zgjeruara. Prej ketyre dy fushave, Agim
Vinca do te jete me i suksesshem ne
krijimtarine artistike, pasi mund te
radhitet si nder poetet me te spikatur
bashkekohore shqiptare dhe si nje studiues
shume i dalluar i letersise sone. Mbi 500
njesi bibliografike, ku mund te gjejme:
recensione, ese, kritika, trajtesa, studime,
polemika dhe shkrime te tjera publicistike
jane treguesi me i mire se Agim Vinca ka nje
opus te gjere.
Poezite dhe shkrimet e
tjera jane perkthyer dhe botuar ne gjuhen
hebraike, vietnameze, maqedonase, kroate,
sllovene, polake, ruse, frenge, italiane,
gjermane, angleze, turke, arabe etj.
Agim Vinca eshte autor
i disa permbledhjeve me poezi, i cili eshte
i prezantuar ne panorama dhe antologji te
ndryshme te poezise shqipe. Rexhep Qosja ka
shkruar:”Poezia e Agim Vinces trajton nje
spekter te gjere temash dhe motivesh te
lidhura me jeten e banoreve te vendlindjes,
me historine kombetare dhe perpjekjet e
pareshtura te njerezve tane per te fituar
lirine dhe per te ruajtur identitetin, por
edhe me boten shpirterore te njeriut te
sotem ne pergjithesi te gjendur ne vorbullen
e kohes dhe te qyteterimit modern. Keto dhe
preokupime te tjera poetike, Vinca perpiqet
t'i shprehe ne vargjet e tij permes nje
gjuhe dhe ndjeshmerie moderne poetike”.
Kurse per vargun poetik te Agim Vinces,
poetesha N. Lako ne kengetimin poetik te
Agim Vinces e sheh nje lidhje te ngushte me
traditat me te mira te poezise shqipe qe nga
Naimi e Lasgushi e deri te poetet me te
spikatur bashkekohore.
Bazuar ne veprimtarine
kombetare, letrare dhe studiuese, shumica e
njerezve, madje edhe intelektuale, gjate
bisedes me Agim Vincen pa vetedije do te
kemi pershtypjen se jemi duke biseduar me
njerin prej anetareve te Akademise se
Shkencave dhe te Arteve te Kosoves. Jo, do
te mbesim te zhgenjyer, sepse Agimi nuk
eshte anetar i ASHAK-ut. Ne France te
nominohesh anetar i akademise, perveçse
duhet te pritet qe njeri nga anetaret te
vdese (sepse numri eshte i caktuar) dihet se
duhet te dallohesh me punen intelektuale me
shume se çdokush tjeter, si dhe te kesh edhe
atdhedashuri. Akademia eshte truri i te
gjitha proceseve zhvillimore te nje shteti.
Agim Vinca tri here ishte i propozuar qe te
pranohej anetar i ASHAK-ut, por qe te tria
heret mungonte ngritja e gishtave te disa
anetareve te tjere dhe Agimi mbetej me
shprese se nje dite do te vetedijesohen edhe
te pavetedijshmit. Po ne Akademine tone nuk
ka te pavetedijshem, sepse aty i kemi
mendjet me te ndritshme dhe me perparimtare
te mbare shqiptarise, do te thone disa.
eshte e vertete se Kosova kurre nuk e ka
bere diferencimin se prej cilit territor
vjen njeriu i ditur, por ka edhe disa me
tituj shkencore qe i “fituan” duke i vjedhur
e duke i kopjuar punimet e tyre qe presin
nje vend ne Akademi. Te shpresohet se nje
dite ASHAK-u do ta forcoje krahun e tyre
edhe me Agim Vincen, i cili me punen e tij
do te jete nje perkrahes dhe studiues i mire
ne kete institucion. |
