|
Agim Vinca eshte njeri prej intelektualeve qe
kurre nuk iu nda kerkesave te popullit dhe
gjithnje qendroi prane tyre, ndersa luften per
çlirimin kombetar e zhvillonte ne dy fusha: permes
shkrimeve polemizuese dhe bisedave ne rrethe te
ngushta e te zgjeruara
Agim Vinca eshte nje hallke qe i eshte shtuar
zinxhirit te shkurter te vargut te intelektualeve
tane dhe kjo hallke, ne bashkeveprim me te tjerat,
e mundeson zgjatjen e ketij zinxhiri te dijetareve
te shquar shqiptare. Ne keto hallka, qe krijojne
zinxhirin, secila dallohet per nga menyra e punes,
qasja, serioziteti… por, ajo qe Agim Vincen e
dallon prej shume intelektualeve te tjere eshte
guximi intelektual. Te ndalemi e te analizojme
vetem per nje çast: po sikur te gjithe
intelektualet (ne poste te rendesishme e pa to) te
kishin reaguar siç reaguan Rexhep Qosja, Adem
Demaçi, Agim Vinca, Ukshin Hoti, Sadri Fetiu e
disa te tjere, sot Kosova do ta kishte nje
fizionomi me te deshiruar si per popullin tone po
ashtu edhe per boten e civilizuar Perendimore.
Andaj, qellimisht u tha “zinxhiri i shkurter
intelektual”, ngase ne kohet me te veshtira, kur
rrezikohej jeta dhe familja (pa e cekur postin),
Agim Vinca e disa te tjere me tere forcen
intelektuale dhe shpirterore e mbronin ate qe te
tjeret na e cenonin. Fjala e nje intelektuali
gjithnje ka pasur peshe me te madhe si ne popullin
tone po ashtu edhe per analistet e huaj qe i
percillnin rrjedhat dinamike te proceseve politike
qe asokohe zhvilloheshin ne Kosove. Po te
analizohen shkrimet publicistike te Agim Vinces,
botuar ne gazetat e asaj kohe dhe permbledhur ne
librin “Populli i pandalur”, do te shohim guximin
intelektual te tij. Vete titulli eshte sa
provokues po aq edhe sinjifikativ. Titulli i ketij
libri na jep te kuptojme se armiku me te gjitha
masat e rrepta ndeshkuese perpiqej t’ia ndalonte
popullit tone lirine, por popullin nuk kishte
asnje force ta ndalonte. Populli ishte si nje lume
i rrembyeshem qe nuk pyeste per aparatin shteteror
okupues dhe rrezoi te gjitha pengesat per te
shkuar ne drejtim te lirise. Mirepo, populli
kishte nevoje per perkrahje te bijve te tij te
shkolluar, ngase ne ta i kishte varur te gjitha
shpresat dhe ne mungese te perkrahjes morale nga
ana e intelektualeve populli mbetej dhe ndjehej si
nje femije jetim. Nje deklarate konstruktive e nje
intelektuali zgjonte ndjenjat kombetare dhe masa
ndizej ne kerkim te asaj qe i mungonte-Lirise.
Agim Vinca ishte njeri prej intelektualeve qe
kurre nuk iu nda kerkesave te popullit dhe
gjithnje qendroi prane tyre.
Lufta intelektuale, edhe permes polemikave
Ne te gjitha shkrimet publicistike do te verehet
pezmi i nje intelektuali, i cili e sfidon nje
sistem te tere okupues. Permes polemikave, Agim
Vinca zhvillon nje lufte intelektuale dhe ne çdo
vend godet disa sahanlepires te sistemit, te
cilet si ushunjeza pine dhe ushqehen me gjakun e
popullit. Ne polemikat e tij ashper i sulmon
intelektualet maqedonas dhe serbe, te cilet donin
te shkaterronin çdo gje shqiptare, kurse
intelektuale te tille, qe e orientonin popullin
serb dhe maqedonas, kishte shume.
Ky liber publicistik permban nje mori letrash e
artikujsh, ne te cilet shohim shpirtin e ndezur te
Agim Vinces kunder padrejtesive qe i beheshin
shqiptareve, madje edhe shpifjeve te ndryshme te
kurdisura nga organet kompetente te asaj kohe
kunder personalitetit te Agim Vinces. Ishin
shpifje banale, te pabaza, e shpesh te
falsifikuara, vetem e vetem t’i ulej kredibiliteti
ne popull dhe t’i zbehej guximi personal per te
kerkuar ate qe e kerkonte populli.
Shikuar nga largesia kohore e ngjarjeve qe kane
ndodhur, disave do t’u duket gje normale dhe asgje
me rendesi, por per nje moment te vihemi ne
poziten e Agimit dhe ne kohen kur iu benin akuzat
nga sistemi okupues dhe po te jemi objektiv do te
filloni te rreqetheni. Kudo forca policore, kudo
hafije te veshur me kostume e pa kostume, kudo
veshe qe degjonin e sy qe shikonin çdokend qe
kishte ide çlirimtare. Keta sy e veshe, keto forca
policore ushqim te perditshem kishin rrahjet,
burgosjet dhe natyrisht vrasjet. Edhe kur Agim
Vinca nuk dinte çka kishte folur e me kend kishte
biseduar, ata e dinin. Po Agimi ruhej dhe gjithnje
kerkonte drejtesine, e cila mbeshtetjen e kishte
ne popull. Aty ku te tjeret ngurronin e ngurronin,
Agim Vinca i hynte rrezikut here permes shkrimeve,
here permes bisedave ne rrethe te ngushta e te
besueshme. Sikur shkrimet te mos i mjaftonin, Agim
Vinca do te dale te bisedoje edhe me diasporen
shqiptare, e nder te tjera edhe ne kryeqytetin e
Evropes, Brukselin.
Ne klubin “Idriz Seferi”, ne Bruksel, Agim Vinca
per nje kohe te gjate ka vezhguar ne heshtje dhe
ka degjuar hallet dhe problemet qe bashkatdhetaret
e atjeshem i ekspozonin. E, ata flisnin per luften,
per rezistencen qe duhej bere, per mallin e me te
dashurve qe vite e ndoshta dekada te tera nuk i
kishin takuar, per mospranine e tyre as ne gezime,
as ne pikellime, ne lindje, dasma dhe vdekje te me
te afermeve. Agim Vinca degjonte e ne sy te tij
shihej dhembja dhe krenaria. Dhembjen e perjetonte
bashke me te merguarit dhe krenohej qe kishte djem,
te cilet ishin te gatshem te vdesin per atdheun.
Agim Vinca u tha atyre se duhet dashur atdheu, per
atdheun duhet sakrifikuar edhe jeten. U foli Agim
Vinca per situaten ne Kosove, per veshtiresite dhe
se liria nuk vjen pa derdhur gjak. Dhe, shume vjet
me vone, Agim Vinca mesoi se dikush prej tyre iu
bashkengjit luftes se UÇK-se, e dikush prej tyre
ra ne altarin e lirise. Agim Vinces do t’i
shpetonin dy pika loti per deshmoret e luftes dhe
do t’i kujtoheshin fjalet qe ate mbremje ua tha
bashkatdhetareve ne Bruksel.
Poet i spikatur dhe studiues i dalluar
Agim Vinca eshte nje intelektual qe luften per
çlirimin kombetar e zhvillonte ne dy fusha: permes
shkrimeve dhe bisedave ne rrethe te ngushta e here
te zgjeruara. Prej ketyre dy fushave, Agim Vinca
do te jete me i suksesshem ne krijimtarine
artistike, pasi mund te radhitet si nder poetet me
te spikatur bashkekohore shqiptare dhe si nje
studiues shume i dalluar i letersise sone. Mbi 500
njesi bibliografike, ku mund te gjejme: recensione,
ese, kritika, trajtesa, studime, polemika dhe
shkrime te tjera publicistike jane treguesi me i
mire se Agim Vinca ka nje opus te gjere.
Poezite dhe shkrimet e tjera jane perkthyer dhe
botuar ne gjuhen hebraike, vietnameze, maqedonase,
kroate, sllovene, polake, ruse, frenge, italiane,
gjermane, angleze, turke, arabe etj.
Agim Vinca eshte autor i disa permbledhjeve me
poezi, i cili eshte i prezantuar ne panorama dhe
antologji te ndryshme te poezise shqipe. Rexhep
Qosja ka shkruar:”Poezia e Agim Vinces trajton nje
spekter te gjere temash dhe motivesh te lidhura me
jeten e banoreve te vendlindjes, me historine
kombetare dhe perpjekjet e pareshtura te njerezve
tane per te fituar lirine dhe per te ruajtur
identitetin, por edhe me boten shpirterore te
njeriut te sotem ne pergjithesi te gjendur ne
vorbullen e kohes dhe te qyteterimit modern. Keto
dhe preokupime te tjera poetike, Vinca perpiqet
t'i shprehe ne vargjet e tij permes nje gjuhe dhe
ndjeshmerie moderne poetike”. Kurse per vargun
poetik te Agim Vinces, poetesha N. Lako ne
kengetimin poetik te Agim Vinces e sheh nje lidhje
te ngushte me traditat me te mira te poezise
shqipe qe nga Naimi e Lasgushi e deri te poetet me
te spikatur bashkekohore.
Bazuar ne veprimtarine kombetare, letrare dhe
studiuese, shumica e njerezve, madje edhe
intelektuale, gjate bisedes me Agim Vincen pa
vetedije do te kemi pershtypjen se jemi duke
biseduar me njerin prej anetareve te Akademise se
Shkencave dhe te Arteve te Kosoves. Jo, do te
mbesim te zhgenjyer, sepse Agimi nuk eshte anetar
i ASHAK-ut. Ne France te nominohesh anetar i
akademise, perveçse duhet te pritet qe njeri nga
anetaret te vdese (sepse numri eshte i caktuar)
dihet se duhet te dallohesh me punen intelektuale
me shume se çdokush tjeter, si dhe te kesh edhe
atdhedashuri. Akademia eshte truri i te gjitha
proceseve zhvillimore te nje shteti. Agim Vinca
tri here ishte i propozuar qe te pranohej anetar i
ASHAK-ut, por qe te tria heret mungonte ngritja e
gishtave te disa anetareve te tjere dhe Agimi
mbetej me shprese se nje dite do te vetedijesohen
edhe te pavetedijshmit. Po ne Akademine tone nuk
ka te pavetedijshem, sepse aty i kemi mendjet me
te ndritshme dhe me perparimtare te mbare
shqiptarise, do te thone disa. eshte e vertete se
Kosova kurre nuk e ka bere diferencimin se prej
cilit territor vjen njeriu i ditur, por ka edhe
disa me tituj shkencore qe i “fituan” duke i
vjedhur e duke i kopjuar punimet e tyre qe presin
nje vend ne Akademi. Te shpresohet se nje dite
ASHAK-u do ta forcoje krahun e tyre edhe me Agim
Vincen, i cili me punen e tij do te jete nje
perkrahes dhe studiues i mire ne kete institucion.
|
