Portreti i Mexhit Mehmeti ne gazeten Kosova Sot

PORTRETI I JAVËS "KOSOVA SOT" MEXHIT MEHMETI

Bota e shkrimtarit, cfare eshte ajo?

Duke i lexuar veprat e Mexhit Mehmetit, do të vërejmë se aty do të gjejmë botën shpirtërore të tij, përjetimet, vuajtjet dhe gëzimet, por edhe gjykimin e të këqijave që e rrethojnë
 

Mexhit Mehmeti është një personalitet, i cili letërsisë sonë i ka dhuruar disa dhjetëra vepra letrare të zhanreve të ndryshme. Përveç dramës, analizave, reportazheve e shkrimeve publicistike të shumta, Mexhit Mehmeti talentin e tij artistiko-letrar më se miri e ka shprehur përmes poezisë dhe prozës. Kur hapësira e të shprehurit iu është dukur e ngushtë në poezi, iu është rrekur prozës, e kur bindej se vetëm përmes disa vargjeve mund të shpaloste një rrëfim të tërë jetësor, i qasej poezisë. Duke i lexuar veprat e Mexhit Mehmetit, do të vërejmë se aty do të gjejmë botën shpirtërore të tij, përjetimet, vuajtjet dhe gëzimet, por edhe gjykimin e të këqijave që e rrethojnë. Në fakt, Mexhiti, si çdo autor tjetër me renome, ka copëza të jetës se tij dhe copëza të jetës së të tjerëve, të shkrira në një personazh apo ne disa prej tyre. Vetë jeta është roman, kishte shkruar dikush një herë dhe Mexhiti kishte menduar në vete sikur vërtet të ishte ashtu, njerëzve nuk i mbetej gjë tjetër veç të shkruanin përjetimet e tyre jetësore dhe secili prej nesh do bëhej shkrimtar. E secili nuk mund të behej shkrimtar, sepse nevojitej dhunti, talent, inspirim dhe mjeshtri e thurjes se vargut artistik.


Zhytja në ujërat e botës letrare

Qysh në rini të hershme, ende pa e mësuar artin e të shkruarit, Mexhiti do të thurte vargje, pa e ditur se një ditë ndonjëra nga poezitë e tij do të radhiteshin në antologji. Aso kohe autori i ri nuk do të mund ta imagjinonte se po futej në një botë të thënies së Hobsit, ku njeriu për njeriun është ujk. Autori i ri botën e shkrimtarëve e kishte imagjinuar si një botë të harmonisë, famës, krenarisë dhe lumturisë e assesi si një botë ku suksesi i një autori konsiderohet pengesë e tjetrit. Asnjëherë nuk e kishte imagjinuar se tjetri mund të shikonte vëngër, vetëm pse vepra e ndonjërit do ta lente tjetrin nën hije. Në vitet e mëvonshme ishte zhytur thellë në ujërat e botës letrare, ku herë gjente përkrahje të ndonjërit më të vjetër e herë haste në pengesa e vështirësi të palakmueshme, por asnjëherë nuk u ndal për të shkuar drejt thellësive të diturisë, me shpresë se atje diku ishte fshehur çelësi i suksesit dhe përsosmërisë letrare. E kur njeriu udhëton në udhëtimin magjik, ndoshta nuk e gjen përsosmërinë, por e gjen prehjen e tij shpirtërore. E ku mund të zbrazet pezmi e mllefi i një intelektuali më mirë se në art?! E ku mund të shpalosën emocionet ndaj të bukurës më mirë se në art?! Përgjigja ime do të ishte: askund. Ndoshta lexuesi do të intrigohej nga fjalët: “pezëm”, “mllef” dhe “dashuri”, që u thanë për autorin, duke menduar se shkrimtari nuk mban mllef as pezëm, por ne fakt këto janë procese të jetës të secilit njeri, e aq më tepër të një krijuesi, sepse krijuesi momentet e padrejtësive, qofshin ato personale apo kolektive, i përjeton si të tija, dhe vetëm duke i përjetuar kështu mund të bën kreacione artistike të mirëfillta.

Gjatë veprimtarisë profesionale dhe letrare Mexhit Mehmetit ( por edhe çdo krijuesit ) do t’i kurdisën gracka e intriga nga vetë shokët e tij, herë me qëllim e herë për interesa të ngushta, që ta demoralizojnë skajshmërisht dhe ta prekin botën e tij shpirtërore, Mexhiti kurrë nuk do t’i harron të mirat e disave prej tyre, por as të këqijat, e sidomos të atyre në të cilët kishte pasur më se shumti besim. Çuditërisht, befasitë më të pakëndshme e më të këqija vijnë pikërisht nga ata ku më se pakut njeriu dyshon. Kur një e keqe na godet prej atyre me të cilët nuk shoqërohemi, hidhërimi nuk prek ndjenjat dhe shpirtin tonë, aq sa kur e keqja vjen nga njeriu me të cilin je shoqëruar dhe ke pasur hyrje e dalje familjare. Goditjet e tyre janë pikëlluese dhe lënë gjurmë të pashlyeshme në mendjen tonë. Kur jetën e shikojmë në retrospektivë, të tillët, që dikur i ndanim gëzimet dhe hidhërimet disa syresh, na duken si ushunjëza, zvarranikë e na bëhen të neveritshëm. Është befasuese fakti se shkrimtari gjatë leximit të veprave të autorëve botërorë gjithnjë ka hasur në personazhe të tillë neveritës, por kurrë nuk e imagjinon se shoku i tij mundet të ketë ngjashmëri me personazhe të romaneve të huaj.

Ngushëllimi në shkrime

Është e paimagjinueshme se si shkrimtarit, i cili në romanet e tij tërë jetën u thurë gracka e intriga personazheve te vetë, kurrë nuk i shkon ndërmend se kohën është duke e kaluar me një të tillë i cili mezi pret t’i vije dita e ta shkatërron moralisht. E Mexhiti i ka përjetuar situata të pakënaqshme, të cilat i ka kapërcyer vetëm, duke gjetur ngushëllim ne shkrime të tij. Copëza të jetës kudo përshkruhen, këto ushunjëza e zvarranikë do i hasim në romanin e tij “Shtatë ditë pas vdekjes”, ku autori Mexhit Mehmeti lexuesin e shpie nga bota reale në atë ireale, jo për të na dokumentuar ekzistencën e jetës pas vdekjes, por thjeshtë për ta ndërgjegjësuar e vetëdijesuar individin e botës reale, ku shpesh e keqja dominon mbi të mirën. Autori përmes kryepersonazhit herë pas here na i përkujton dyndjet, keqtrajtimet që ka përjetuar populli ynë në disa vise, që tani më janë të popullzuar prej njerëzve nga Karpatët. Nga reprezialët, njerëzit tanë lëshojnë vendbanimet, duke u ndarë nga varret e gjyshërve dhe stërgjyshërve e nga flaka e luftës, e tymit dhe lotëve, duke i marrë me vete kujtimet më të bukura të fëmijërisë, që pastaj t’ia përcjellin me mallëngjim dhe nostalgji fëmijëve të fëmijëve të tyre.

Autori Mexhit Mehmeti, përmes gabriolëve dhe zvarranikëve, përshkruan artistikisht mënyrën, metodat dhe perfiditetin sesi armiku arrin ta kontrollon dhe nënshtron një popull. Në fakt gabriolët paraqesin hijen e dorës së hekurt të armikut, i cili paraqitët në jetën e njerëzve të nënshtruar, vetëm në raste më ekstreme dhe tejet të nevojshme. Zvarranikët janë ata që pengojnë dhe helmojnë jetën e njerëzve, të cilët mendojnë ndryshe nga sistemi i gabriolëve. Zvarranikët që në fakt duhet të jenë shërbëtorët e gabriolëve, nuk dalin haptas, por duke u zvarritur ia rrëmihin dheun ndër këmbë atyre që mendojnë ndryshe prej tyre. Madje zvarranikët marrin formë dhe trajtë çfarë të duan dhe si të duan, duke iu përshtatur sistemit dhe forcës së pushtetit. Si të tillë këta janë gjithnjë të rrëshqitshëm, aq sa secili sistem politik i adapton për interesa të tyre dhe në saje të zvarranikëve përsëri aktivistët e çështjes kombëtare pësojnë, për të mos arritur te suksesi i tyre. Mexhit Mehmeti për disa vjet ishte mësimdhënës i Gjuhës dhe letërsisë shqipe në Preshevë, ku shquhej për përpikërinë e tij, devotshmërinë ndaj kultivimit të gjuhës shqipe në ato troje ku popullatës po u kanosej asimilimi i heshtur e i ngadalshëm. Ishte themelues dhe redaktor i revistave “Filizat , “Panorama” e “Jehona”, që botoheshin ne Kosovën Lindore. Si kryetar i klubit letrar “Feniks” që e udhëhoqi për disa vjet, botoi vepra të autorëve të asaj treve, vetëm e vetëm që shqipja të mos shuhej kurrë. Gjatë karrierës se tij mori disa shpërblime letrare si çmimin “Hivzi Sulejmani”, që Lidhja e Shkrimtarëve të Kosovës ia dha në vitin 2006 për romanin “Shtatë ditë pas vdekjes”.

Qe nga viti 1965 e këndej, Mexhit Mehmeti vazhdimisht me shkrimet e tij prezantohet në shtypin tonë.
 

Ju mund te komentoni shkrimet e Reshat Sahitaj, duke klikuar KETU!